2.22

 २२. Diode Rating चा अभ्यास कसा करावा? 

डायोड उत्पादकांद्वारे जारी केलेल्या डेटाशीटमध्ये अनेक डायोड रेटिंग असतात. अॅप्लिकेशनसाठी डायोड निवडण्यासाठी, डेटाशीटमध्ये सूचीबद्ध केलेली सर्व रेटिंग समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. येथे सर्व डायोड रेटिंगची सूची दिली आहे, जी तुम्ही नेहमी लक्षात ठेवली पाहिजे.

डायोड रेटिंग्स :

• Forward voltage drop (Vf)

• Peak Inverse Voltage (PIV)

• Maximum repetitive reverse voltage (VRRM)

• Maximum DC reverse voltage, VR

• Forward voltage – VF

• Forward continuous current – IF

• Peak forward current – IFSM or Non-repetitive Peak Forward Surge Current

• Repetitive Peak Forward Surge Current – IFRM

• Maximum reverse current or leakage current – IR

• Maximum power dissipation – PDmax

• Maximum operating junction temperature – Tj

• Junction Capacitance – CD

• Reverse recovery time – Trr

फॉरवर्ड व्होल्टेज ड्रॉप (Vf)

फॉरवर्ड-बायस्ड डायोड मधून करंट वाहत असताना त्याच्या दोन टोका दरम्यान चे  व्होल्टेज म्हणजेच  फॉरवर्ड व्होल्टेज ड्रॉप होय. सिलिकॉन डायोडचा फॉरवर्ड व्होल्टेज ड्रॉप 0.6V असतो आणि जर्मेनियम डायोडचा फॉरवर्ड व्होल्टेज ड्रॉप 0.7V असतो.

पीक इनव्हर्स व्होल्टेज (PIV)

डायोड स्वतःचे नुकसान न करता सहन करत असलेल्या कमाल रिव्हर्स बायस व्होल्टेजला पीक इनव्हर्स व्होल्टेज (PIV) असे म्हणतात . पीक इनव्हर्स व्होल्टेजला पीक रिव्हर्स व्होल्टेज असेही म्हणतात. डायोडचे पीक इनव्हर्स व्होल्टेज रेटिंग तापमानात बदल झाल्यास वाढते किंवा कमी होते. रेक्टिफायर्समध्ये वापरल्या जाणार्‍या सामान्य डायोडला सामान्य  तापमानाला  PIV रेटिंग किमान 50Vdc असते.

कमाल पुनरावृत्ती रिव्हर्स व्होल्टेज (VRRM)

डायोड रिपीटेटिव्ह पल्सच्या रूपात जे जास्तीत जास्त रिव्हर्स व्होल्टेज सहन करू शकतो त्याला कमाल रिपीटीव्ह रिव्हर्स व्होल्टेज (VRRM) असे म्हणतात. दुस-या शब्दात सांगायचे तर, डायोडला वारंवार लागू केलेले  जे  जास्तीत जास्त रिव्हर्स व्होल्टेज आहे त्यास कमाल रिपीटीव्ह रिव्हर्स व्होल्टेज (VRRM) असे म्हणतात. हे एक अतिशय महत्त्वाचे डायोड रेटिंग आहे, जे रेक्टिफायर्ससाठी डायोड निवडताना विचारात घेतले जाते.

Forward voltage – VF

डायोडला दिलेले  फॉरवर्ड व्होल्टेज,  जे  किमान व्होल्टेज म्हणून संबोधले जाते,  जे डायोडवर लागू केल्यावर डायोडमधून प्रवाह सुरु होतो . 

सिलिकॉन डायोडसाठी, ठराविक फॉरवर्ड व्होल्टेज सुमारे 0.7V आहे आणि जर्मेनियम डायोडसाठी, ठराविक फॉरवर्ड व्होल्टेज सुमारे 0.3V आहे.

पीक फॉरवर्ड करंट - IFSM किंवा नॉन-रिपीटिव्ह पीक फॉरवर्ड सर्ज करंट

पीक फॉरवर्ड करंट हा डायोड थोड्या काळासाठी हाताळू शकणारी कमाल करंटची मर्यादा आहे. हे सर्वात महत्वाचे डायोड रेटिंगपैकी एक आहे. हे रेट केलेल्या कमाल फॉरवर्ड करंटपेक्षा खूप जास्त आहे. फॉरवर्ड सर्ज करंटचा सततचा  प्रवाह डायोडला त्वरित नुकसान करेल

कमाल रिव्हर्स करंट किंवा लीकेज करंट - IR

रिव्हर्स बायस दरम्यान डायोडमधून वाहणारा जास्तीत जास्त विद्युत प्रवाहला रिव्हर्स लीकेज करंट किंवा लीकेज करंट म्हणतात . फॉरवर्ड करंटच्या तुलनेत ते नगण्य आहे. आदर्श डायोडसाठी, गळती करंट( leakage current) शून्य असतो. 

जास्तीत जास्त पॉवर डिसिपेशन - PDmax: 

फॉरवर्ड बायसमध्ये काम करताना डायोडमध्ये खर्च होणारी पावर होय.फॉरवर्ड बायसमध्ये काम करताना डायोडमध्ये जास्तीत जास्त पॉवर खर्च होते. फॉरवर्ड व्होल्टेज व  फॉरवर्ड करंट यांच्या गुणाकाराला पॉवर डिसिपेशन असे म्हणतात . ही विद्युत ऊर्जा उष्णतेच्या स्वरूपात बाहेर फेकली जाते.